Jaargang 37 nummer 1
|
- Inhoud - |
|
| 1 | colofon |
| 2 | inhoud |
| 3 | van de redacteur |
| 4 | externe
competitie |
| 17 | analysehoek |
| 20 | SVD-ers op pad |
| 23 | De Hond van Hübner |
| 29 | Interne competities |
|
- Van de redacteur - |
|
| Door
Marino Küper |
|
| Beste lezer, zwelg! Geef u over aan de belevenissen van Frans Kuggeleijn en waan u in een aflevering van Heimat. Als redacteur prijs ik mij gelukkig met een deze schrijver van Donneriaans formaat. En hij kan ook nog eens tekenen. Natuurlijke vormde de fantastische prestatie van ons tweede team een goede bron van inspiratie. | |
| Ook
andere bijdragen mogen er wezen. Henny
wordt een vaste waarde. Ditmaal opnieuw een
analyse van zijn hand. Verder schreef hij
ook nog een lezenswaardig verslag het open
NK in Dieren. Ook Harold laat zich ditmaal
niet onbetuigd met een analyse van een
eigen aanvalspartij uit de interne
competitie. Als ik zijn inleiding goed
begrijp kunnen we dit seizoen zelfs nog
meer analyses van zijn hand tegemoet zien. |
|
| Pheadrus liet lang niets van zich horen. Ik begon werkelijk te vrezen dat hij zijn toezegging niet na zou komen. Gelukkig trof ik een paar dagen voor het ter perse gaan van dit nummer een artikel in mijn mailbox aan. | |
| Jelle de
Jong zag zich helaas niet in staat om een
nieuwe aflevering van Schaakmemoriaal te
schrijven. Gelukkig betekent deze
onderbreking niet het einde van deze serie.
Vanaf het volgende zal de draad weer worden
opgepakt. |
|
| Dat het
eind van de competitie van ons eerste team
geen inspiratie bood voor doorwrochte
analyses of literaire uitspattingen zoals
die van Frans, zult u wel begrijpen. Het
liefst had ik nooit meer aan deze
gruwelijke episode teruggedacht. Slechts
het constant herhalen van alle
journalistieke codes stelde mij in staat om
de fysieke weerzin te overwinnen die het
beschrijven van onze twee laatste
wedstrijden opriep. |
|
| Verder weer alle interne en externe competitiestanden. Helaas geen hebben we nog geen interne ratinglijst. Wellicht wordt het voor het bestuur tijd om hier eens een commissie van deskundigen op te zetten. | |
|
|
| Doetinchem 1 door Marino Küper. |
| MIDDENMOTER |
| Het
ontluisterende slot van het seizoen geeft
aanleiding tot grote schaamte. Een nederlaag
tegen Meppel was al tamelijk verontrustend,
maar nog enigszins te dragen door de
wetenschap dat het ging om een tamelijk jong
en talentvol team dat het afgelopen jaar
gegroeid was. De slotronde sloeg echter
alles. Door ASV 3, met alle respect toch
nauwelijks een sterrenteam te noemen, werden
we met
boter en suiker ingemaakt. De enigen die
zich enigszins aan de ellende wisten te
onttrekken waren Marius, Theo en Henny. De
overige teamleden (waaronder ondergetekende)
zonken weg in een diepe poel van ellende. |
| Pure
walging weerhoudt mij van het tonen van
partijfragmenten uit deze wedstrijden. Niet
dat er geen leerzame of interessante
fragmenten waren. De Doetinchemmers zaten
echter in zo goed als alle gevallen aan de
‘verkeerde kant’ van de tafel. Het
verspelen van winnend voordeel, vergooien
van zekere remises, combinaties die bleken
te berusten op hallucinaties, elementaire
openingsfouten en blunderen in de tijdnood
van de tegenstander. Ik heb het allemaal
zien gebeuren. Waarom ik niet de slotronde
al naar zo’n twee uur gillend verliet kan
ik tot op heden nog niet verklaren. |
| Een
en ander noopt tot bezinning. Achter ons
liggen de jaren waarin we ons bij het beging
van een competitie op konden maken voor een
jacht op het kampioenschap, of tenminste een
promotieplaats. Daarvoor in de plaats komt
nu een periode waarin we als middenmoter
zullen fungeren. Geen serieuze kandidaat
voor een toppositie of degradatie. Het
zullen emotieloze jaren worden. Niet langer
het gevloek in de auto na afloop van de
wedstrijd over gemiste kansen en het laten
liggen van bordpunten. Ambitieuze schakers
zullen onze club gaan mijden. Termen als
‘gezelligheid’, ‘Lekker potje’
zullen de plaats gaan innemen van ‘de wil
om te winnen’ en ‘ambitie’. We worden
het RKC van de promotieklasse. |
| In dat licht bezien is het onzin om de individuele prestaties van de leden van ons team het afgelopen seizoen nog eens nader onder de loep te nemen. We kunnen in het licht van het nieuwe ‘middenmoter paradigma’ volstaan met de constatering dat we ‘lekker hebben gespeeld’, dat er weer ‘geen wanklank in het team is gevallen’, dat de stemming opperbest was’ en dat we er volgend seizoen ‘weer stevig tegenaan gaan’. Ik heb nu al heimwee! |
| Meppel | 1907 | - | Doetinchem | 1932 | 5½ - 2½ | |
| 1 | R. Berendsen | 2189 | - | V. Rothuis | 1975 | 1 - 0 |
| 2 | R. van den Berg | 1881 | - | C.A.J. Nederkoorn | 2047 | 1 - 0 |
| 3 | A. Pauptit | 1882 | - | T.P. Goossen | 2042 | 0 - 1 |
| 4 | G.J. Pauptit | 1978 | - | M. van Hal | 1994 | ½ - ½ |
| 5 | B. Boschma | 1892 | - | M. Küper | 2016 | ½ - ½ |
| 6 | C.W. Hoogendijk | 1810 | - | R.P. Roessel | 1843 | ½ - ½ |
| 7 | R.J. de Wolde | 1812 | - | H. Steinhauer | 1733 | 1 - 0 |
| 8 | R. Donker | 1813 | - | S. van Vucht | 1809 | 1 - 0 |
| ASV 3 | 1886 | - | Doetinchem | 1848 | 6½ - 1½ | |
| 1 | I.v/d Gouw | 1884 | V. Rothuis | 1975 | 1 - 0 | |
| 2 | C.J.P. Sep | 1939 | C.A.J. Nederkoorn | 2047 | 1 - 0 | |
| 3 | F. Reulink | 1916 | M. Küper | 2016 | 1 - 0 | |
| 4 | P. Schoenmakers | 1843 | M. van Hal | 1994 | 0 - 1 | |
| 5 | R. Wille | 1933 | H. Steinhauer | 1733 | 1 - 0 | |
| 6 | E. Belle | 1868 | H. Haggeman | 1799 | ½ - ½ | |
| 7 | G. Hendriks | 1861 | F.H.H. Kuggeleijn | 1554 | 1 - 0 | |
| 8 | H.A. Rigter | 1843 | P. Friesen | 1669 | 1 - 0 | |
Doetinchem
1 2 3 4 5 6 7 8 9
Ap Bp Ra
TPR
RaTg W-We
1
V. Rothuis
- 1 1 1 0 1 1 0 0
8
5
1975 2049 1961 +0,8
2
C.A.J. Nederkoorn
½ ½ 1 1 1 - ½ 0 0
8
4½ 2047 1970 1927 -0,8
3
T.P. Goossen
1 ½ 1 0 1 1 1 1 -
8
6½ 2042 2147 1892 +0,9
4
M.van Hal
½ 0 1 1 0 1 ½ ½ 1
9
5½ 1994 1961 1882 -0,3
5
M. Küper
½ 1 1 1 ½ 0 0 ½ 0
9
4½ 2016 1871 1871 -1,8
6
P.P. Roessel
½ ½ - 0 0 ½ - ½ -
6
2
1843 1686 1806 -1,3
7
H. Haggeman
½ 0 1 0 1 0 1 - ½
8
4
1799 1787 1787 -0,2
8
H. Steinhauer
0 0 1 - - ½ ½ 0 0
7
2
1733 1671 1830 -0,6
9
F.H.H. Kuggeleijn
- - - - - - - - 0
1
0
1554 1517 1861 -0,1
10
S.van Vucht
0 - ½ ½ ½ ½ 1 0 -
7
3 1809 1667 1717 -1,4
11 P. Friesen - - - - - - - - 0 1 0 1669 1565 1843 -0,3
Promotieklasse Mp Bp
1.
ASV 2
15 45½ K
2. Meppel 14 46½
3. De Toren 11 40½
4. Lelystad 10 38
5. Doetinchem 9 37
6. Het Kasteel 9 35½
7. ASV 3 9 35½
8. SMB 4 6 26½
9.
PION 2
5
27
D
10. Zutphen 2 28 D
| Doetinchem 2 door Frans Kuggeleijn |
| GLAZENBURG REVISITED IN LEUTERSDORF |
| Het is nu alweer vele
maanden geleden dat Doetinchem2, na een
verpletterende zegereeks, ongeslagen
kampioen werd in de derde klasse F van de
OSBO. En waar ik al die tijd bang voor ben
geweest, is gebeurd. |
| Na het behalen van het hoogst bereikbare is het team in een enorm gat gevallen. Waar moet je nu nog verder voor leven? |
| De rijtoer in een open koets door Doetinchem was natuurlijk reuze aardig, en ik bedank vanaf deze plek een ieder die meegewerkt heeft aan deze onvergetelijke dag, maar aan de andere kant heeft dit het gat slechts nog dieper gemaakt. |
| Wat mij nog het meest raakt, is dat er van de kant van de OSBO geen enkele begeleiding is geweest. Geen enkele. |
| Hoe moet je met de
media omgaan? Wat doe je met het
prijzengeld? Moet het op een spaarrekening?
Moet het belegd worden? Wanneer moet je
instappen, wanneer moet je uitstappen? Waar
vind je goede psychotherapeuten om de
gezinnen bijeen te houden? |
| Vragen, en nog eens vragen. En je staat er
alleen voor. |
| Voor Jaap Stuurwold, met zeven uit zeven,
is de klap enorm geweest. Het schijnt dat
hij nu al maanden met een camper doelloos
door Italië zwerft in een wanhopige poging
weer enige richting aan zijn leven te geven. |
| Wanneer ik diep in de nacht de hond uitlaat
kom ik vaak Philippe R. Friesen tegen in de
Grutstraat, zo langzamerhand het Sodom en
Gomorra van Doetinchem, waar hij met een
holle blik in de ogen van nachtlokaal naar
nachtlokaal dwaalt. Op zoek naar..., ja op
zoek naar wat...? Enorm zonde van zo'n jonge
jongen. |
| Henk Hamer is nog slechts in de buurt van
Zeewolde te vinden, waar hij aan de oevers
van het voormalige IJsselmeer net zo lang de
uitvarende vissersboten volgt tot ze van de
horizon vallen. Het zou me helemaal niet
verbazen indien hij binnenkort op één van
die schepen aanmonstert om de rest van zijn
dagen in een stille Noordse fjord te
slijten. |
| Jim Slager is een heel triest geval.
Normaal een uiterst sympathieke,
levenslustige man, die per dag zo'n twintig
appels tot het klokhuis doorbijt, wat mij
wel eens het idee heeft gegeven, dat hij
zich klaarmaakt voor een volgend leven,
waarin hij, hangend in de nok van de
circustent, drie bevallige ballerina's,
hangend aan zijn tanden, in de rondte
draait. Maar nu is het niks meer. Geen
bijbelse vrucht meer gezien. Er is iets
stuk. Een hoopje ellende. Hij verliest zelfs
van Friesen. Kon ik maar iets doen... |
| En
Harold Vrieling? Ja Harold...., na die
gedenkwaardige dag van de slotronde heeft
niemand hem meer gezien. Het spoor leidde
tot Schiphol. Daarna niets meer. Sommigen
zeggen Brazilië, regenwouden, anderen Nieuw
Zeeland. Het zijn geruchten, je weet het
niet. Enorm jammer dat alles zo gelopen is. |
| Ikzelf, met de op één na hoogste score,
heb me als teamleider lange tijd groot weten
te houden, maar toen het ook mij allemaal te
machtig werd, ben ik afgereisd naar het
dorpje Leutersdorf in het meest oostelijke
puntje van Sachsen, waar ik nu op het terras
van Hotel-café-restaurant Oberkretscham
zit, in afwachting van de spelers van
Schachverein 1994 Oberland, die in een
zaaltje achter mij hun wekelijkse speelavond
beleggen. |
| Ondanks de verzengende hitte slaat aan de
overkant van de straat een jongetje
onvermoeibaar een tennisbal tegen de muur
van een garage. Zijn techniek is
verbluffend. Slize, backhand, forehand,
stopvolley, en nooit stuitert de bal meer
dan éénmaal op het verdorde gras. |
| Alleen al de aanblik doet mij het zweet
uitbreken, slechts gekoeld door een magere
parasol en een litertje Riesling. |
| Wat doe ik hier? Een uithoekje van Sachsen.
Meer een zakje , een bultje dat in de
grenzen van Polen en Tsjechië duwt. |
| Gisterenavond heeft
mijn gastheer in Leutersdorf, die iets
buiten het dorp woont, de plaatselijke
schaakvereniging onder mijn aandacht
gebracht. Zelf had ik het onderwerp liever
nog een tijdje vermeden om geheel tot rust
te komen, maar zoals zo vaak is het
dagelijkse leven sterker dan jijzelf. |
| In de late zwoele avond vertrouwde mijn
gastheer mij toe, dat hij na zijn
natuurkundestudie zich had beziggehouden met
Leistungssport in de voormalige DDR. Daar ik
al wist dat zijn vrouw chemie onderwees aan
het regionale gymnasium , en zijn kennelijke
welstand moeilijk te overzien was, - ik ken
weing mensen met een inpandig zwembad en als
hobby zweefvliegen - meende ik mij de vraag
te kunnen veroorloven of de schouders
van die leuke DDR-zwemmeisjes nog iets
opgebracht hadden. |
| Door de vernietigende blik die mij
toegeworpen werd, en de ijzige stilte die op
mijn vraag volgde, begreep ik dat ik snel
een ander onderwerp moest zoeken. Ik wist
dat niet zo snel. Uit armoede bezong ik
eerst een minuut of veertig het, inderdaad
schitterende uitzicht vanaf zijn terras op
de Tsjechische heuvels, maar toen hij mij
uiteindelijk afbrak met de mededeling dat
tot op heden nog niemand zich had beklaagd
over het uitzicht, zocht ik mijn toevlucht
toch weer bij de denksporten. Iets met
sport, maar toch geen opgeblazen dijen,
schouders of kuiten. |
| Ja , er was een schaakvereniging. De SV
1994 Oberland. Zijn dochter was er als kind
ook lid van geweest. Tachtig leden, vijf
teams! |
| De ober, die in
voorkomen, woord en gebaar precies zo is
zoals ik me de brave soldaat Schwejk
voorstel, komt het terras op om te
informeren of alles naar wens is. Met een
snelle blik op de lege karaf voor mij,
beseft hij ogenblikkelijk, als een goede
Schwejk, dat de situatie niet ideaal is. We
komen nog ein Halbes overeen. Hij spreekt,
net zoals iedereen hier, Duits met een
Amerikaans accent. Zoals hoorspelacteurs in
de vijftiger jaren een Amerikaan voor de
microfoon plachten neer te zetten. |
| Eerst dacht ik nog dat al die mensen, na
een jarenlang verblijf in de verenigde
staten, na die Wende weer waren
teruggekeerd. Maar ze schijnen die malle r
al honderden jaren zo uit te spreken. In de
tijd van Ulbricht moet dat grappig hebben
geklonken. |
| Voor Schwejk weer verdwijnt informeer ik
nog even voor de zekerheid naar het tijdstip
waarop de SV 1994 Oberland eintreffen wird. |
| Acht uur! Tijd genoeg om nog even de
gezamenlijke slotronde bij de sv Glazenburg
de revue te laten passeren. |
| Waren we bij de
onderlinge ontmoeting, op een heldere
vriesavond in december,al blij verrast
geweest met al de heerlijkheden die ons
toegestopt werden, ditmaal kon men werkelijk
van een vreetfestijn spreken. Natuurlijk was
het ook leuk om weer allerlei oude bekenden
te zien, zoals The Famous Grouse en Johnny
Walker, maar het meest trok toch de
uitgebreid gedekte tafel. Ik zeg tafel, maar
een klein voetbalveld komt dichter bij de
waarheid. |
| Het was ongelooflijk. Worsten, sauzen, vis, stokbrood, meloen, druiven, zuidvruchten....je moet het gezien hebben! |
| Voor de eerste maal maakte ik het mee, dat
het gesmak, het gekauw, de boeren en de
winden het anders zo gezellige tikken van de
schaakklokken overstemde. |
| Van de wedstrijd zelf kan ik me weinig meer herinneren. Ik weet nog vaag dat BAT Zevenaar alleen bij een overwinning op Doetinchem2 gebaat zou zijn. Daar het door sterk spel van Henk Hamer en Philippe R. Friesen al snel 2-0 voor Doetinchem stond, was dat ook nog slechts theorie. |
| Zelf trof ik de best scorende speler van de tegenpartij, die wij, gezien zijn achternaam, voor een in de haast aangetrokken Joegoslaaf hadden gehouden. Het bleek een uiterst sympathieke, wat oudere Fries te zijn, die ook nog dezelfde voornaam als ikzelf bleek te hebben. |
| Een remise leek onvermijdelijk. Temeer daar
het duidelijk was dat wij beiden aasden op
een voortreffelijk stukje ganzeleverpastei,
dat niet al te ver van ons vandaan,
halfverscholen achter een salade en een
meloen lag. Het zou erom spannen wie het
eerst een remiseaanbod zou doen en het
buffet als eerste zou bereiken. Het is als
bij wielrennen, degene die het eerst aanzet
verliest. Mijn naamgenoot bleek de zwakste
zenuwen te hebben. Zijn voorstel het punt te
delen nam ik snel aan, bekrachtigde een en
ander met een snelle handdruk, waarna twee
seconden later het pasteitje op mijn bord
lag. Ik ben nu eenmaal jonger en sneller en
er kan er maar één winnen. |
| Ook
Harold, die nog slechts een bescheiden
tonijn en wat kersen had genuttigd, bleek
grotere honger te hebben, en nam derhalve
ook gretig het remiseaanbod van zijn
tegenstander aan om zich eindelijk aan het
grotere eetwerk te kunnen wijden. |
| Een
3-1 voorsprong voor Doetinchem inmiddels. Jaap
Stuurwold en Jim Slager stonden goed, maar
hun onrustige blikken richting het, alsmaar
leger wordende buffet, deden mij vrezen voor
in haast gemaakte blunders. Nadat we echter
enige kazen en worsten naar hun
respectievelijke tafeltjes hadden gerold, en
daarbij ook nog beslag hadden weten te
leggen op de laatste porties kaviaar en
truffels, kwamen beiden geheel tot rust en
maakten hun partijen op voortreffelijke
wijze af, 5-1. |
| Met zeven uit zeven mocht Jaap Stuurwold
uit handen van de heer en mevrouw Glazenburg
nog een extra attentie in ontvangst nemen.
Een mooie fles rode Bourgogne, bekend om
zijn ietwat brutale, maar zeer verfijnde
afdronk. |
| Nooit zal ik de familie Glazenburg meer
verwarren met een onbekend middeleeuws
stadje. Te zot voor woorden ook eigenlijk,
om iemand het menszijn te ontnemen terwille
van wat middeleeuwse straatjes, een laat
-gotische herberg of een kathedraal. |
| Hier in Sachsen kun je het allemaal nog
vinden. In Bautzen, Görlitz, Zittau, en met
een beetje goede wil en fantasie ook in
Dresden. |
| Ik wenk Schwejk, die twee tafeltjes
verderop bij een dame van middelbare
leeftijd een literglas bier aan het
afleveren is. Met een brede glimlach komt
hij op mij toe, ondanks de hitte geen
druppeltje zweet op zijn gezicht. Misschien
komt hij echt rechtstreeks uit de roman van
Hasek en is hij immuun voor de
weersgesteldheden. |
| Sicher, sicher, die Mitglieder des SV 1994
Oberland sind bereits eingetroffen, schon
eine Viertelstunde... en of ik nog ein
Halbes möchte? Dit vraagt hij op licht
bestraffende toon. Ik knik. Bij grote hitte
moet je veel vocht tot je nemen. |
| Ik vraag hem of de SV Oberland al aan het
spelen is. Hij kijkt mij verbaasd aan en
legt een hand op mijn schouder. Aber nein!
Vanavond wordt er niet gespeeld. Het is de
afsluiting van het seizoen. De stukken en de
borden zijn al ingeleverd. Een hapje en een
drankje, dat is alles! Aber die
Spieler freuen sich schon ein Schachspieler
aus Holland begrüssen zu dürfen. |
| Ik begin er minder zin in te krijgen. Ik
houd er niet van me op te dringen aan
vreemde gezelschappen. Het sociale gebeuren
is zelden bevredigend. Het eeuwige "aap-wat-heb-je-mooie-jongen-spel". Ik
besluit mijn laatste bestelling te
annuleren, om de rekening te vragen en
hier zo snel als mogelijk te verdwijnen.
Schwejk is echter al weer weg. Mij
achterlatend met de vraag, hoe het in
godsnaam mogelijk is dat tachtig
schaakspelers het hotel zijn binnengegaan
zonder dat ik daar iets van gemerkt heb.
Waarschijnlijk is er een achteringang.
Schakers zijn bescheiden, ze wilden de
hotelgasten niet storen. Zo moet het gegaan
zijn. |
| Het glas van de middelbare dame is al voor
de helft leeg. Er zit een beetje schuim op
haar kin. Terwijl ik overweeg haar hierop
opmerkzaam te maken, staat Schwejk weer voor
mijn neus met de gevraagde bestelling. Hij
heeft er kennelijk plezier in. Ein Halbes für
den Schachspieler aus Holland! Ik begin
angstig te worden. Het is duidelijk dat hij
mij voor een zeer sterke speler aanziet.
Hoewel ik mij in werkelijkheid met de
grootste pijn en moeite tussen de 1600 en
1700 staande weet te houden. |
| Trinken Sie nur in Ruhe aus, der
Schachverein Oberland wird noch stundenlang
hier sein...! Waar ben ik aan
begonnen? |
| Ik moet hier echt weg. Snel handelen is nu
het devies. Zodra Schwejk zijn voeten heeft
gelicht, werk ik de Riesling in ijltempo
naar binnen. Het gaat nu om moed. Waar die
vandaan komt doet er niet meer toe. |
| Schwejk zal nu wel in de keuken zijn. Als
ik snel ben kan ik bij de dame achter de bar
afrekenen en ongezien verdwijnen. |
| Wat maakt het uit als ik in de
gedachtewereld van Schwejk verder zal leven
als de Hochstapler aus Holland. Zelf is hij
ook maar een romanfiguur. Over drie dagen
ben ik hier weg, en in de tussentijd kan ik
mijn wandelingen iets verder van het
dorpscentrum verleggen. |
| Ik sta op. Plotseling word ik me weer
bewust van het eentonige geplof van de
tennisbal aan de overkant. Moet dat jongetje
niet naar bed? Heeft hij geen ouders? |
| Het glas van de middelbare dame is leeg.
Ook op haar neus zie ik een toefje schuim.
Ik laat het maar zo. Ik kan niet alle lasten
van de wereld dragen. Ondanks het schuim op
kin en neus heeft ze een prettig gezicht.
Ik knik haar vriendelijk toe voor ik het
hotel binnenstap. |
| Afgezien van de dame achter de bar is het
cafégedeelte leeg. Schwejk is in geen
velden of wegen te bekennen. Alles gaat
goed, alles gaat snel. De rekening ligt
klaar. Na vastgesteld te hebben dat het
prijsniveau in oost en west elkaar aardig
begint te naderen, betaal ik prompt, en
draai me om met de bedoeling het pand zo
snel als mogelijk te verlaten... |
| Waar hij vandaan is gekomen weet ik niet,
maar ik kijk middenin het vrolijk grijnzende
gelaat van Schwejk. Kommen Sie, kommen Sie,
die Spieler sind gespannt! Hij neemt mij
stevig bij de arm en voert me naar een deur
achter de bar. Ik sputter tegen en roep
vertwijfeld dat ik slechts ein ganz kleiner
Spieler bin, maar Schwejk is sterk. Met een
brede zwaai opent hij de deur, duwt mij naar
binnen ,en met een stentorstem kondigt hij
aan "der Schachspieler aus Holland"
!! Waarna hij zich terugtrekt en
de deur achter mij sluit. |
| Het grootste gedeelte van de zaal wordt in beslag genomen door een enorme, lange tafel, die minstens plaats zou kunnen bieden aan een man of zestig. Afgezien van vier sombere heren, achter vier verschraalde biertjes, is de tafel leeg. De stemming is bedrukt. Onmiskenbaar ben ik te vrolijk na mijn uitgebreide werkbezoek aan de SV Riesling. |
| Op tijd weet ik de opmerking "wie is
er dood?" in te slikken. De laatste
maal dat ik dat op vrolijke toon, in een
soortgelijke situatie, ergens vroeg, bleek
zulks inderdaad het geval te zijn. Met het
klimmen der jaren wordt men wijzer. |
| De vier heren hebben
zich gegroepeerd aan het uiterste puntje van
de tafel. Je weet nooit wie er allemaal nog
zullen komen. Een onbestemde veertiger richt
zich op en stelt zich voor als de
vice-voorzitter. Ik druk hem hartelijk de
hand en neem dankbaar de plaats tegenover
hem in. Naast hem zit de mooiste toupet, die
ik ooit heb gezien. Gitzwart. Je kunt met
een gerust hart zeggen dat er eerst het
haarstukje was, waarna er een gezicht en een
lichaam onder geconstrueerd werd. Het
gezicht is lijkbleek, en ondanks de hitte,
draagt het lichaam een driedelig donker pak.
Als de dood een persoon is, zit hij nu
tegenover mij. Ook de Dood schudt mij de
hand, waarbij hij hoofd en torso kaarsrecht
houdt. Alsof hij, bij deze warmte de lijm
niet geheel vertrouwd. |
| Naast de Dood zit een oudere man, die kennelijk in slaap is gevallen, het hoofd op de borst. De vice-voorzitter stoot hem aan. De oudere man richt het hoofd op en bekijkt mij lang en aandachtig, waarna hij mijn toegestoken hand grijpt, zich daaraan optrekkend half over de tafel buigt en mij op fluistertoon toevoegt, "Es gibt hier viele Turniere für Veteranen". Daar ik onmiddellijk begrijp dat deze mededeling vertrouwelijk is, en niet bestemd voor de anderen, verzeker ik hem, ook op fluistertoon, dat ik hier goede nota van heb genomen, en als het zover is, ik een en ander zeker in mijn wedstrijdschema zal opnemen. Een kleine 800 km mag dan geen bezwaar zijn. |
| Hij knikt goedkeurend en laat zich weer in
zijn stoel vallen, gooit het hoofd op de
borst en dommelt weer in. Daarbij nog steeds
mijn hand vasthoudend, waardoor ik iets over
de tafel wordt getrokken. Voorzichtig peuter
ik zijn vingers los. Schaken is leuk, maar
het moet niet te klef worden. |
| Naast mij zit een stille dertiger, die ik als laatste de hand mag drukken. Hij kijkt mij niet echt aan. Voor hem op tafel ligt een lesboekje. Das Damengambit. |
| Er valt een stilte. We weten niet wat we
aan elkaar hebben. |
| Alle schaakspelers
ter wereld, ongeacht niveau, zouden
eigenlijk een badge moeten dragen waarop
duidelijk hun rating staat vermeld. |
| Zo maakte ik het mee, dat in Dieren,
tijdens de open kampioenschappen, een speler
met een rating van 1267, een internationale
meester aan het uitleggen was, hoe een
bepaalde opening te behandelen. En beiden
hadden niets in de gaten. |
| Zelf heb ik een kleine twee jaar geleden in
Wenen, in een schaakcafé in de buurt van de
opera - het heette geloof ik ook Café l´Opera.
( De oostenrijkers zijn niet van die
taalpuristen. Na Mozart is momenteel
commissaris Rex het grootste exportartikel )
- een schaker, die naar het partijtje van
twee anderen keek, op de schouder getikt om
hem te vragen of hij zin zou hebben in een
partijtje met mij. Ogenblikkelijk werd ik
door iemand achter mij weggetrokken, die mij
toebeet "Sind Sie Wahnsinnig!
Die sind viel zu stark für Sie." |
| Het bleek dat ik een Tsjechische
grootmeester op de schouder had getikt, die
samen met twee IM´s enkele finesses van het
eindspel aan het doornemen was. |
| Eerst was ik boos. Niemand kent mij in
Wenen. Niemand kent mij in Nederland. Weet
iemand hoe Tiviakov of Sokolov eruit ziet ?
Er bestaat toch geen fotogallery van
topschakers? Ik zou toch ook best een
grootmeester kunnen zijn! Zie ik er dom uit?
Hoogst onwaarschijnlijk! |
| Maar al gauw begreep ik het. Er hangt een
soort van warm veld rond elke topspeler. Ik
heb dat veld niet. Een beetje schaker heeft
dat meteen door. |
| Toen mijn eerste ergernis verdwenen was, begreep ik waar het allemaal om ging. Door die ene korte aanraking met de Tsjechische grootmeester was er een kracht en een warmte in mij gevloeid, die sterker was dan welk genotsmiddel dan ook. |
| Het heeft mijn leven een geheel nieuwe
wending gegeven. Als je die kracht en die
warmte door middel van zo´n simpel
schoudertikje eenmaal door je heen hebt
voelen stromen, wil je niet anders meer. |
| Tegenwoordig bezoek ik alle grote
toernooien en breng daar de dag door met het
op de schouder tikken van grootmeesters. Je
wordt er niet echt een sterkere speler van,
maar die kracht..., die warmte...! |
| Men moet nu niet meteen gaan denken, dat
lijkt me wel wat, dat ga ik ook doen. Er
komt een enorme hoeveelheid techniek en
ervaring bij kijken. Toen ik pas begon en
nog onervaren was, is het me een keer
overkomen dat ik een speler met een magere
rating van 2120, die zich slinks tussen een
groepje grootmeesters had gemengd, heb
aangetikt. Het was walgelijk! Of je een
dooie aanraakt! |
| Je voelt je bezoedeld, vies. Maanden van
zorgvuldig aantikken vloeien weg. |
| En dan de techniek! Velen denken dat een
tikje met het eerste kootje van de
wijsvinger volstaat. Niets is minder waar.
Hoe groter het oppervlak, des te meer warmte
en kracht... |
| Maar er gaan jaren overheen voor je ook het
tweede kootje ten volle weet te benutten.
Ikzelf gebruik nu ook een kwart van het
derde kootje. |
| Het spreekt vanzelf dat dit slechts voor de
zeer sterken is weggelegd. |
| Nog steeds neemt geen
van de spelers van de SV Oberland het woord.
Ongemakkelijk kijken we elkaar aan. Ik kan
niet meer terug en besluit frontaal in de
aanval te gaan. Ik wil het ratingprobleem nu
achter de rug hebben. Ik informeer bij de vice-voorzitter
naar de sterkte van de
vereniging. Kome wat kome. |
| Uit een aktetas naast zijn stoel haalt hij een computeruitdraai en schuift die over de tafel naar mij toe. Ik kijk, en het zweet breekt mij uit. Tachtig spelers! En allen een rating tussen de 1900 en 2000! En niet één onder de 1932! |
| Ik voel dat mijn stem trilt als ik hem complimenteer met die prachtige, gelijkmatige opbouw van de vereniging. Hij kijkt mij eerst niet begrijpend aan, en verwijst mij dan met zijn vinger naar het rijtje naast de geboortedata. De avond kan niet meer stuk. Ik wil hier weg. Die verdomde Schwejk ook! |
| De vinger van de vice-voorzitter ligt nog steeds op het juiste rijtje. Hij kijkt mij vragend aan. Ik moet wel kijken. Goed, even dan. Ik werp een blik en meteen wordt mijn adem afgesneden. Ein Wahnsinns Angebot! Ik tril nu over mijn gehele lichaam. Op het papiertje voor mij zie ik een team, dat veel te sterk zou zijn voor welke OSBO-selectie dan ook. |
| Horak - 2475, Meijers-2464 IM, Kaminski-
2315 IM, Wokurka- 2280, Bindrich-2300, Rössler-2315
WIM, en dan nog een twaalfjarige Sachsische
Jugendmeister- 2055.... Ik durf niet verder
te kijken. Mijn god waar ben ik
terechtgekomen. Ik heb hier niets te zoeken.
Is de slapende veteraan misschien Kaminski?
De vice-voorzitter Wokurka? De Dood Horak? De
stille dertiger naast me Meijers? Het
tennisspelende jongetje de Jugendmeister? De
bierdrinkende vrouw op het terras de WIM? |
| Ik durf mij niet meer
te bewegen en kijk strak voor mij uit. Ik
dank de goden dat het spelmateriaal
ingeleverd is. Waar en bij wie interesseert
me niet meer. Als het maar ver weg is.
Ergens diep onder de grond, met een flinke
laag bruinkool eroverheen. Maar ja,
misschien zijn ze wel gewend om blind te
spelen. |
| Ik transpireer hevig. Mijn kleren zijn nat.
Ik begin mijzelf te ruiken. De
Rieslingstemming heeft plaats gemaakt voor
een alles verterende, diepe angst. Als ik nu
zou proberen te spreken, zou er niets uitkomen. De lippen willen niet, mijn mond is
droog. Ik voel een tik in mijn linker oog.
Toch probeer ik het. Langzaam draai ik me om
naar de stille dertiger naast me en vraag
hem met een stem die van iemand anders lijkt
te komen, "Meijers"? |
| De vice-voorzitter breekt in lachen uit. Ik wist niet dat hij dat in zich had. Um Gottes willen, nein...dat is Hermann Brotfinger,1284. Ik kijk mijn buurman verbaasd aan en begin me iets minder angstig te voelen. Ik ben hier kennelijk niet de grootste nul. |
| Ik richt mijn blik weer op de vice-voorzitter en kijk hem vragend aan. Mijn stem trilt en lijkt nog steeds van een ander te komen. " Wokurka? "Aber nein ! Hij wijst met zijn vinger op zijn borst. " Matthias Sleiffbauer, 1365". |
| Ik begin nu echt in
verwarring te geraken. Met open mond staar
ik naar de Dood en de slapende veteraan. Het
kan toch niet zijn dat...? |
| Sleiffbauer is mij voor. Hij draait zich
naar zijn twee buurmannen en stelt voor.
"Rainer Totschlager, 1301 en Uwe
Schlaupilzer, 1104". |
| Bij het horen van zijn naam schrikt de
veteraan wakker. Hij richt zich iets op, en
is duidelijk blij dat ik nog steeds
tegenover hem zit. Hij buigt zich weer over
de tafel en wenkt mij met een kort
armgebaar. Ik kom iets uit mijn stoel en
breng mijn gezicht zo dicht als mogelijk bij
het zijne. "Es gibt hier auch viele
Turniere für über sechzig",
fluistert hij mij toe. Ik knik en probeer
blij te kijken. Voor ik de kans krijg iets
aardigs terug te zeggen, heeft hij zich in
zijn stoel laten terugzakken. Hij laat zijn
hoofd op de borst vallen en slaapt weer in. |
| De hele setting begint meer en meer op de theevisite bij de hoedenmaker uit Alice in Wonderland te lijken. |
| Ik voel me een stuk
beter. Als ik het goed begrijp ben ik hier
in dit zaaltje veruit de sterkste schaker.
Een beetje God eigenlijk. Maar ik wil
zekerheid. Ik tik met mijn vinger op de
computeruitdraai voor me en kijk Sleiffbauer
vragend aan. "Aber diese Liste"? |
| Het gezicht van de
vice-voorzitter versombert weer. Het kan aan het licht
liggen, maar ik ben er bijna zeker van dat
zijn ogen nat worden. |
| " Ach ja, diese Liste...". Het verhaal
is treurig. |
| Enige jaren geleden hadden ze met behulp
van de plaatselijke Sparkasse, die ze bereid
hadden gevonden als sponsor op te treden,
een aantal sterke Oost-Europese schakers
weten in te kopen. "Es ist sehr
einfach, im Osten kun je ze zo van de straat
afplukken. Ze hebben allemaal honger. Ze
zijn sterk, maar in het westen gaan ze ten
onder in het geweld van de Tiviakovs, van
Wely´s, Timmannen en Pikets, en kwamen
daarom nooit toe aan een aanvaardbaar
prijzengeld". |
| Maar ja, in Görlitz, Bautzen, Zittau, noem
maar op, waren ze op hetzelfde idee gekomen.
Zodoende veranderde er eigenlijk niets en
bleven de resultaten uit. |
| Vorig jaar had de Sparkasse het welletjes
gevonden en zich als sponsor teruggetrokken.
Horak was weer terug naar Tsjechië, waar
hij nu in tweedehands auto´s en westerse
nummerplaten handelde, Kaminski weer terug
in Polen, Meijers naar een van de Baltische
staten, Wokurka in Wit-Rusland en de
Jugendmeister speelde nu bij een grote club
in Dortmund. Waar Bindrich uithing wist
niemand. Alleen Sabine, de WIM, was blijven
hangen. |
| "Nu, dat is toch
prachtig", probeer ik hem op te
vrolijken, "wij hebben in onze
vereniging geen spelers van 2315". Hij
haalt zijn schouders op en lacht schamper.
Die Sabine is zwaar aan de drank, ze zal wel
weer hiervoor op het terras zitten. Ze kan
geen Laufer meer van een Springer
onderscheiden. Hierbinnen willen we haar
niet meer hebben. |
| "Maar u heeft toch nòg zeventig
spelers?", wijs ik op de lijst. Hij
kijkt me vermoeid aan. "Kinder, nur
Kinder". |
| Ik bekijk de lijst nogmaals, en inderdaad,
allen ver na 1990 geboren. |
| "Maar dat is toch schitterend! De
jeugd is de toekomst. Ik ken mensen, die
ogenblikkelijk een cursus voor jeugdleider
zouden gaan volgen". |
| Sleiffbauer zucht en kijkt de anderen
vragend aan of hij zijn verhaal mag doen.
Totschlager knikt berustend. Sleiffbauer
vertelt. |
| Die Kinder, dat was
een constructie van Schlaupilzer, die was
vroeger boekhouder geweest. Ze hadden een
deal met de scholen in de omgeving gesloten.
Elk kind dat bij een school werd aangemeld,
werd automatisch lid van de SV Oberland. Als
tegenprestatie knapten ze wat klusjes op.
Een beetje onkruid wegschoffelen rond het
gymlokaal, een deur een likje verf geven,
een dakgootje. Klein werk. |
| Voor elk kind vingen ze een mooie subsidie.
Elk jaar gingen ze met z´n vieren van dat
geld een weekje naar de Harz. |
| O ja, in het begin was er daadwerkelijk een
groepje kinderen naar de schaakvereniging
gekomen, meestal door de ouders gestuurd,
maar dat was vreselijk geweest. Dat geblèr,
dat geren, ruzies, huilpartijen...,
vreselijk. Nee, daar waren ze gauw mee
opgehouden. Ze hadden gewoon de deur op slot
gedaan en na een tijdje kwam er niemand
meer. Afgezien dan van één jongetje, zo'n
Klugscheisser die meende rechten te hebben.
Ze hadden hem een racket en een tennisbal
gegeven, waarna ze geen kind meer aan hem
hadden gehad. Een sterke speler, mooie
forehand. |
| Er valt een stilte.
We kijken elkaar aan. Even overweeg ik nog
om te vragen of het graven in bruinkool
zwaar werk is, maar ik hoef eigenlijk niet
meer te spelen. Het is al laat. Ik sta op en
geef mijn stille linkerbuurman een hand.
1284! Ik zou zelf de deur niet meer
uitkomen. Hij ontwijkt mijn blik. Ik tik met
mijn vinger op het boekje met het
Damegambiet dat voor hem ligt. En hoewel
ikzelf al na 2. c4 in opperste verwarring
ben, zeg ik, "mooie opening, speel ik
graag". |
| Ik schud de handen van Totschlager en
Sleiffbauer. Wanneer de vice-voorzitter aanstalten maakt om de veteraan wakker te
stoten, breng ik snel een vinger naar mijn
lippen en fluister, "Lass nur". |
| Buiten is het nog licht. De middelbare dame
ligt naast haar stoel op de grond. Ik tel
vijf lege literglazen. In het haar nu ook
wat schuim. Een WIM laat je niet liggen. Ik
hijs haar in het rieten stoeltje, haar hoofd
valt op de tafel. Voorzichtig veeg ik het
schuim van haar hoofd en fluister haar toe,
"U moet nooit meer spelen, géén
wedstrijd meer..., niemand kan die 2315 van
u afnemen". Ze hoort mij niet. |
| Pok, pok, pok, pok, pok, pok......Het
jongetje aan de overkant is nog steeds aan
het spelen. Staccato nu, hij oefent de
volley. |
| Pas als ik het
bruggetje over de beek ben gepasseerd,
sterft het geluid weg. Ik begin in de zwoele
avond aan de lange wandeling naar het huis
van mijn gastheer. Duizenden krekels zingen
in het veld. Ik schreeuw ze toe dat ze van
de winter niets van de mieren hoeven te
verwachten. Ze kennen het verhaal niet en
zingen door. |
| Een bruine koe loopt een eindje met me op, slechts van mij gescheiden door een lang, houten hek. Ik stop en lok het beest naar mij toe. Nieuwsgierig komt zij nader. De grote ruwe tong schuurt over mijn uitgestoken hand. In het linkeroor draagt ze een plastic driehoek. Ik kan het nummer duidelijk lezen. DWZ 1889. Zij komt er wel. |
Doetinchem 2 1628 - BAT Zevenaar 4
1629 5 - 1
1.
J. Slager 1721 - D. Meiboom
1790 1
- 0
2.
H.H. Vrieling 1671 - M. Groen
1627 ½
- ½
3.
F.H.H. Kuggeleijn 1554
- F. Yska
1582 ½
- ½
4.
P. Friesen 1669 - A. Arents
1602 1
- 0
5.
J. Stuurwold 1569 - H. Morsch
1565 1
- 0
6. H.J. Hamer 1587 - P.van der Poel 1607 1 - 0
Doetinchem 2
1 2 3 4 5 6
7
Ap Bp Ra
TPR W-We
1
W. Lenderink
- - - - 1 -
-
1
1 1618 1809
2
J. Slager
1 0 ½ ½ 1 ½
1
7
4½ 1721 1806 +0,9
3
H.H. Vrieling
½ 1 ½ ½ - 1
½
6
4 1671 1807 +1,1
4
P. Friesen
0 1 0 1 1 ½
1
7
4½ 1669 1696 +0,3
5
F.H.H. Kuggeleijn
0 ½ 1 1 1 1
½
7
5 1554 1760 +1,9
6
J. Stuurwold
1 1 1 1 1 1r 1
6
6
1569 2028 +2,6
7
H.J. Hamer
1 0 1 ½ 1 1r 1
6
4½ 1587 1744 +0,8
Klasse
3F
Mp Bp
1.
Doetinchem 2
14 31½ K
2.
BAT Zevenaar 4 11 25
3.
Gendringen
7
21½
4.
DSC Glazenburg 6
20½
5.
Kameleon
5
22
6.
Rokade
5
21
7.
't Hazenpad
4
18
|
||||||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||||
| SVD-ERS OP PAD door Henny Haggeman | ||||||||||||||||||
| EEN SLIJTAGESLAG, OFTEWEL HET OPEN NK 2003 DIEREN | ||||||||||||||||||
| Dat zo’n Open Nederlands kampioenschap je niet in de koude kleren gaat zitten, blijkt altijd weer na de laatste speeldag als je tevreden naar huis bent gereden met een zege op zak – zelfs in de analyse naderhand waren we er van overtuigd dat het toch wel een heel aardige aanvalspartij was geweest - en de zetten nog eens op je gemak door Fritz laat bekijken. Van de 28 zetten waren er toch zeker vier fout; niet ik (zwart) had de hele partij beter gestaan maar wit; zwart won niet op eigen kracht maar door een beste blunder – oké, tijdnood – van wit. Kortom, toch maar niet voor de Secondant. | ||||||||||||||||||
| Nee, zo’n laatste partij loopt doorgaans niet over van kwaliteit. Waarom?, zullen onze leden die niet deelnamen in Dieren, zich afvragen. Welnu, het Open NK is een slijtageslag. Partijen speel je elke nacht weer na in de slaap, die je maar nauwelijks kunt vatten. Je ziet alleen nog maar schaakstukken, je vriendin verandert in een dame en de kinderen in pionnen. Tijdens het boodschappen doen vraag je je af of er nog meer gaten in je Najdorf zitten. Na drie ronden slaat de vermoeidheid toe en – ondanks de rustdag – word je tijdens het toernooi nooit meer fit. | ||||||||||||||||||
| 351 zetten in negen partijen. Salonremises kennen slechts enkelen van ons (vaak de beteren). Ondergetekende won vijf partijen en verloor er vier. Tijdens die negen partijen is er niet een – door geen van beide partijen – remiseaanbod gedaan! Die strijdlust maakt het Open NK er eigenlijk alleen nog maar vermoeiender op. En dan heb je nog vakantie ook. | ||||||||||||||||||
| Acht Doetinchemse helden trotseerden de aanslagen op hun gesteldheid. Bijna net zoveel als het jaar ervoor, alleen had Jim Slager dit keer andere bezigheden. Nadat twee jaar terug (2001) Marino Küper nog met vlag en wimpel gedeeld de A-groep had gewonnen, hadden we dit keer onze hoop gevestigd op Vincent Rothuis. Eigenlijk was het wel verassend dat Vincent mee deed in de A-groep, want met zijn rating (inmiddels 2091) was hij eigenlijk wel in de hoofdgroep (oftewel achter d’n droad) verwacht. ,,Ik ga voor het geld’’, legde Rothuis uit waarom hij toch ingetekend had voor de A-groep. | ||||||||||||||||||
| Ons 13-jarige talent (Nederlands kampioen tot veertien jaar) had zeker met de hoofdprijs aan de haal kunnen gaan, ware het niet dat hij zich in de eerste ronde liet foppen door een middelmatige speler. Hoewel er daarna drie winstpartijen volgden, was de grote vorm er niet. Toen hij op zaterdag verloor van een van de latere toernooiwinnaars (Van Heeten) was de kans op de hoofdprijs verkeken. In de tweede week was de vorm er echter wel degelijk en eindigde hij met drie zeges en een remise. De een na de ander werd positioneel naar de slachtbank gezonden en op de slotdag was er de salonremise met Lui, die daarmee zijn gedeelde eerste plek veilig stelde. De 6,5 punt die Vincent haalde waren genoeg voor een fikse geldprijs en betekende met afstand de beste prestatie van onze clubgenoten daar aan de rand van de Veluwe. | ||||||||||||||||||
| Zelf was ik na Vincent de enige andere Doetinchemmer in de A-groep. Nadat ik vorig jaar was begonnen met drie verliespartijen, vloog ik dit keer uit de startblokken mezelf zo’n beetje voorbij. Op zaterdag zat ik met drie uit vier aan bord zes (zeg maar Vincents regionen, die toen net zoveel punten had) te spelen tegen Gerard van Otten. Gekend sterk, rating 2060 en acterend in de eerste klasse. Dat laatste had ik ’s morgens vroeg op internet nog even snel uitgevist. De Hardenberger kwam 20 minuten te laat en treuzelde vervolgens zoveel dat hij pas na 25 minuten zijn eerste zet deed. ,,Hij probeert je te intimideren’’, fluisterde Vincent me toe. En met succes. Bij zet zeven de fout in, bij zet elf geprakt, bij zet achttien opgegeven. Pas twee nederlagen later was ik over deze klap heen en sloot het toernooi af met twee gelukkige zeges. Voldoende voor vijf punten en een keurige TPR van 1901 (rating 1800). | ||||||||||||||||||
| In de B-groep maakte Henk Steinhauer – jaren spelend in de A-groep - voor het eerst zijn rentree. Na twee matige jaren was zijn rating (1718) dusdanig in elkaar gedonderd, dat hij het wijs vond in de B-groep (tot 1800) te spelen. ,,Het is inderdaad wat makkelijker’’, concludeerde Henk toen hij na zeven ronden 5,5 punt had. Daar kwam nog een halfje bij in de achtste ronde, zodat Steinhauer de tweede Doetinchemmer was die met een prijs naar huis ging. In de negende ronde leed Henk zijn enige nederlaag. Daarbij bleef hij Jaap Stuurwold en John Lutgens 1,5 punt voor. Jaap – inmiddels qua rating (1725) een rising star – speelde een vrij anoniem toernooi, waarbij hij voortdurend in de middenmoot vertoefde. John (vorig jaar nog goed voor een prijs met 6 punten) trof te veel lastige spelers op zijn weg en zocht het hele toernooi naar zijn vorm. Verlies in het Morra gambiet tegen jeugdspeelster Melissa Muhren (zevende ronde) deed John de das om, waarna hij een goede eindklassering kon vergeten. | ||||||||||||||||||
| Philip Friesen eindige op 3,5 punt. Wat is er toch aan de hand met dit jonge lid van onze club? Wij dachten toch met z’n allen dat Friesen in no time de A-groep binnen zou vliegen. De 1700 grens werd inderdaad gepasseerd, maar sindsdien is het kwakkelen met de jongeling (rating 1681). Dat bleek ook in Dieren. Winst in de slotpartij maakte nog iets goed van een mislukt toernooi – al was het ongetwijfeld gezellig. Frans Kuggeleijn hield ondertussen de moed erin, maar bleef steken op drie armzalige punten. Geen vorm blijkbaar, want met zijn rating (1653) moet er toch wat meer in zitten. Blijft een goede schrijver, natuurlijk. | ||||||||||||||||||
| Traditiegetrouw maakte ook dit jaar Henk Hamer zijn opwachting weer in de C-groep. Wij verdenken Henk er ondertussen van dat hij bewust zijn rating (1587) onder de 1600 houdt, zodat ook hij voor het geld kan gaan (grapje, Henk). Helaas zat een prijs er voor Henk (5,5 punt) net niet in. | ||||||||||||||||||
| SCHAKER FRIESEN VERRAST IN DUIVEN | ||||||||||||||||||
|
bron: De Gelderlander, 7-10-2003. |
||||||||||||||||||
| Philippe Friesen, schaker van SV Doetinchem, heeft afgelopen vrijdag voor een enorme verrassing gezorgd door in de hoofdgroep van de eerste ronde van het Ferox-toernooi titelverdediger Peter de Kort (rating 2008) uit Duiven te verslaan. De Doetinchemmer, die een rating heeft van 1681 zag eerst een remiseaanbod afgeslagen, waarna de Duivenaar in de problemen kwam. Friesen won na een fraai offer. | ||||||||||||||||||
|
In de tweede ronde van het toernooi op zaterdag verloor Friesen van de sterke Nijmegenaar Bram van de Berg (2216). In de derde ronde wist Friesen wel weer te winnen, zodat hij in de subtop staat. Volgende week vrijdag en zaterdag worden de resterende drie ronden gespeeld. |
||||||||||||||||||
|
In groep twee (voor spelers met een rating
van maximaal 1650) nam het jeugdig talent
Orgilbold Suhbat van SV Doetinchem brutaal
de leiding. Met drie zeges duldt hij
alleen Arnhemmer J. Reiding naast
zich. |
||||||||||||||||||
De hond van Hübner
Interview met Pheadrus
Door Marino Kuper
Wat
goed is Phaedrus,
En
wat niet goed is –
Moeten
wij iemand vragen ons dat te vertellen?
Inleiding
Zoals
ik in het interview
in de vorige secondant al uitvoering
heb aangegeven, is tactiek de grote bepalende
factor bij het vergroten van speelsterkte.
Voor een ieder met een gezond stel hersens is
een rating van 2000 of meer punten bereikbaar
indien hij op een goede manier zijn tactische
vaardigheden op peil brengt. Daarmee is
natuurlijk nog niet gezegd hoe zo’n training
dient te worden aangepakt. Om de lezer daarbij
op weg te helpen zal ik in dit stuk duidelijk
maken wat hij moet doen om een sterk tacticus
te worden.
Het
traject van beginnend tot gevorderd tacticus,
bestaat uit een aantal stappen. Het begint met
het leren (kennismaken met) alle tactische
motieven van het schaakspel. Na die
kennismaking dient de nieuw verworven kennis
te worden ingeslepen, zodat ze oproepbaar is
tijdens de partij. Daarnaast dient het denken
tijdens de partij zodanig te worden
gestructureerd dat optimaal gebruik gemaakt
wordt van de
verworven slagvaardigheid.
De
eerste stap die de schaker dient te doorlopen
is het leren van alle tactische
motieven die regelmatig in partijen opduiken.
Het gaat hierbij om matbeelden, alle vormen
van de dubbele of meervoudige aanval, de
penning, de batterij, et cetera. Deze kennis
valt te halen uit diverse bronnen. De meest
aangewezen methoden hiervoor zijn de stappen
methode van Brunia/van Wijgerden of het boek
‘the art of combination’ van Blokh. Maar
ook andere boeken die op een systematische
wijze alle combinatiemotieven behandelen zijn
geschikt. De lezer dient die boeken hoofdstuk
voor hoofdstuk door te nemen. Hierbij staat
niet het oplossen van de opgaven centraal,
maar voorla het leren herkennen van de
karakteristieken van de behandelde
voorbeelden. Bij elke opgave dient de lezer,
nadat hij de opgaven heeft opgelost of het
antwoord heeft opgezocht, zich af te vragen
welke motieven aan bod zijn gekomen.
Het doorwerken van de stappenmethode (stap 1 tot en met 5) of een vergelijkbaar boekwerk kost, afhankelijk van de discipline en beschikbare tijd, ongeveer enkele weken tot enkele maanden. Besteed daarbij niet teveel tijd aan het vruchteloos zoeken naar de oplossing. Het maximum dat in het zoeken van een antwoord gestoken mag worden is 10 minuten. Is de oplossing dan nog niet gevonden, speel haar dan op je gemak na en vraag je af welke motieven er in de stelling zaten en waarom je de oplossing niet kon vinden.
Verder
is het van groot belang dat het werken aan de
opgaven met concentratie gebeurd. Het oplossen
van opgaven op ‘de bank’ terwijl
bijvoorbeeld tegelijkertijd de televisie
aanstaat, is sterk af te raden omdat de stof
dan niet of nauwelijks beklijft. Een
dergelijke studiemethode lijkt op de
afhaalchinees, ‘it doesn’t stick to the
ribs’, zoals de Amerikanen zeggen.
Het
is van belang dat er een grote regelmaat in de
studie te zit.
Liever 10 opgaven per avond, gedurende
een week, dan 100 op een vrije dag. Al is de
tijd nog zo beperkt (20 minuten tot een half
uur bijvoorbeeld), probeer toch dagelijks te
oefenen.
Nadat deze stof is bestudeerd is de eerste stap afgerond. De meeste schakers die dit doen denken dan dat het studieproces is afgerond. Maar niets is minder waar. Het is slechts de eerste stap naar het verwerven van tactisch meesterschap. Weliswaar is de schaker die alle wendingen heeft bestudeert op de hoogte van alle tactische motieven, maar dat wil nog niet zeggen dat hij ze ook in de partij kan toepassen. Deze stap (van kennis opdoen naar kennis toepassen in de praktijk) wordt ook wel ‘transfer’ genoemd.
Voor
die transfer is vaak meer nodig dan het
bestuderen van combinaties. Er is namelijk een
groot verschil tussen het spelen van een
partij en het oplossen van opgaven. Dat
verschil verklaart waarom dat de meeste
schakers combinaties die ze missen in een
partij, wel onmiddellijk zien als ze deze als
opgave gepresenteerd krijgen. De oorzaken voor
het verschil zijn: ‘ruis’ en het
‘zoekproces.
Met
‘ruis’ wordt aangegeven dat combinaties
moeilijker te vinden zodra er meerdere
motieven in de stelling zitten. In veel
partijstellingen kijken we naar allerlei
varianten, zetten en wendingen. Deze leiden
ons vaak af van de beslissende wending. Daarom
is het vaak ook relatief makkelijk om opgaven
op te lossen met weinig stukken (ook al
bestaat de oplossing uit een groot aantal
zetten) . Er zijn dan dus weinig afleiders.
Ons ‘zoekproces’ is een stuk efficiënter zodra we weten waarnaar we moeten zoeken. Bij een opgave weten we dat er een geforceerde oplossing in moet zitten. Een dergelijke waarschuwing krijg je natuurlijk niet tijdens de partij. Het gaat er dan ook om ervoor te zorgen dat we ons zoekproces richten op het vinden van tactische wendingen in een partij. Zodra we die stap maken komt het niveau dat we bereiken in een partij dicht in de buurt van het niveau dat we behalen bij het oplossen van opgaven.
2.
het inslijpen van tactische kennis
Na de tactische wendingen zijn bestudeerd is het zaak om ervoor te zorgen dat de kennis beklijft. Daarvoor is het noodzakelijk dat tactische wendingen intensief worden geoefend c.q. herhaald. Een verzameling van zo’n 1.000 opgaven (boek of software) is toereikend om een oefenprogramma te doorlopen waarin de stof zodanig wordt ingeslepen dat ze direct inzetbaar is tijdens partijen.
Het gaat er om dat de opgaven niet gerangschikt zijn op thema. Het is wel toegestaan, en zelfs gewenst de opgaven te ordenen op moeilijkheidsgraad. Deze opgaven dienen vervolgens een voor een te worden opgelost. Daarbij geldt weer als regel dat maximaal 10 minuten besteed mag worden aan het zoeken naar oplossing, en als die niet wordt gevonden, maximaal 10 minuten aan het naspelen en bestuderen ervan. Bij het naspelen van niet gevonden oplossingen dient men zich af te vragen waarom de oplossing niet is gevonden. Indien het motief onbekend was, dan is het raadzaam de stelling nog eens zorgvuldig te bekijken en het motief in je geheugen op te slaan. Als het motief je wel bekend was, maar je kwam er niet op dan dien je hetzelfde te doen. Wellicht kom je hier ook tot de ontdekking dat je je teveel hebt beziggehouden met de afleiders. Een signaal dat je te weinig gevoeligheid hebt voor het motief van de combinatie.
Als
echter de oplossing te ingewikkeld was omdat
je niet in staat bent om diep genoeg te
rekenen, dan ligt het probleem niet bij je
tactische kennis maar bij je
visualisatievermogen. Daar zullen we in de
toekomst nog nader aandacht aan schenken, maar
voor het programma dat je nu doorloopt
betekent het eigenlijk dat de opgave voor jou
in deze fase niet geschikt is als
studiemateriaal. Besteed er dus verder geen
aandacht aan.
Op
deze werk je de volledige verzameling opgaven
door. Opgaven die je niet zelf wist op te
lossen, maar die wel liggen binnen je
visualisatiehorizon. Dien je te markeren. Dit
zijn namelijk de opgaven die je na het
voltooien van de cyclus gaat herhalen. Je zult
merken dat je een deel van de opgaven nu wel
kunt oplossen, en dat dat niet uitsluitend
gebeurt op basis van het geheugen, maar veel
meer omdat je de motieven hebt leren hanteren.
Vervolgens ga je weer aan de slag met de
opgaven die je weer niet kon oplossen. Het
valt te verwachten dat je nu hoog scoort en
bijna alle opgaven goed oplost.
Daarna werk je de cyclus weer in zijn geheel van voor naar achteren door. Als je minder dan 90 a 95% scoort, herhaal dan weer de niet opgeloste opgaven.
Daarna
volgt de derde cyclus, waarbij je jezelf
maximaal 5 geeft voor het oplossen van de
opgaven. Ook hier geldt dan weer dat je de
niet opgeloste opgaven herhaalt.
Reeds
tijdens het doorlopen van deze cycli zul je
merken dat je slagvaardigheid en daarmee je
schaakkracht enorm toenemen. In vluggertjes en
partijen met een normaal speeltempo zul je
veel meer combinatiemotieven herkennen. Toch
valt er daarnaast nog wat ander werk te
verzetten waardoor je optimaal in staat wordt
gesteld de vaardigheden nog meer te benutten.
Het gaat hierbij om het aanleren van de juiste
denkmethode.
Het is een bekend fenomeen dat een schaker die aan zet is onmiddellijk een of meer zetten kiest waarvan hij de consequenties begint uit te rekenen. Dat is eigenlijk niet een erg efficiënte methode. Voorafgaand aan het kiezen van zetten dient hij zich eigenlijk eerst eens goed te oriënteren op het bord. Welke stukken staan ongedekt, welke stukken staan aangevallen, welke stukken staan gepend, is er een schaak, et cetera. Pas nadat deze verkenning is uitgevoerd, en alle mogelijke combinatiemotieven zijn geïnventariseerd, zou de schaker zetten moeten gaan zoeken waarmee hij optimaal gebruik kan maken van die motieven.
De neiging om eerst zetten te gaan doorrekenen is echter sterk. Zo sterk dat het bijna onbegonnen werk is om deze te willen onderdrukken. Een praktische tip hierbij is dan ook dat je eerst eens een halve minuut uittrekt om de consequenties te bekijken van de zet die je het meest aanspreekt, om dan vervolgens (indien de zet niet onmiddellijk winnend is) de stellingskenmerken op een rijtje te zetten en te zoeken naar de zet die het meest aan die kenmerken tegemoet komt. In de docentenhandleidingen die horen bij stap 1 tot en met 5 vind je een groot aantal vragen die een schaker zichzelf kan stellen als hij een stelling verkent. Een consequentie toepassing van zo’n zoekstrategie sluit bijna uit dat je combinaties mist die liggen binnen je visualisatiegrens.
4. samenvatting
- werk
een leerboek door waarin alle tactische
motieven aan bod komen;
- let
na het oplossen vooral op de kenmerken van
de stelling (aanvalsdoelen en motieven) en
probeer deze te onthouden;
- zoek
een verzameling van zo’n 1.000
combinaties, die niet thematisch zijn
gerangschikt;
- werk
deze verzameling door;
- besteed
niet meer dan 10 minuten aan het zoeken van
een oplossing;
- speel
alle oplossingen van opgaven die je niet kon
oplossen zorgvuldig na
- vraag
je af waarom je de oplossing niet kon vinden
(stellingskenmerken gemist, motief onbekend,
combinatie te diep);
- besteed
niet meer dan 10 minuten aan het naspelen
van de oplossing;
- herhaal
eerst de opgaven die je niet kon oplossen;
- herhaal
vervolgens alle opgaven;
- besteed
nu niet meer dan 5 minuten aan oplossen, en
niet meer dan 5 minuten aan naspelen;
- ga hier mee door tot je meer dan 90% van de opgaven kunt oplossen;
- vergeet niet om af en toe je lief een kus te geven en eens gezamenlijk een maaltijd te nuttigen.
De volgend aflevering zal ik uitgebreid stil staan bij het materiaal (software en boeken) die het meest geschikt zijn om dit programma te doorlopen. Ik wens u veel succes bij uw eerste stappen op weg naar tactisch meesterschap.
Interne
competities
Over
het afgelopen seizoen is de wedstrijdleider
zeer tevreden. Er was veel animo voor de
verschillende competities. Ook zijn alle
partijen sportief verlopen en de sfeer was
over het algemeen prima, zeer gezellige
avonden. Natuurlijk streven we naar nog meer
actieve schakers.
De
diverse competities zijn ten einde. Vanaf
dinsdag 1 juli spelen we 'de Zomercompetitie'.
Dit is een competitie met het speeltempo van
45 minuten per persoon per partij. Hierdoor
kunnen we twee ronden per avond spelen. Ook
niet leden zijn van harte welkom. De laatste
speelronde voor de zomercompetitie wordt
gespeeld op dinsdag 19 augustus. Op dinsdag 26
augustus staat de Algemene Ledenvergadering
gepland met aansluitend Rapid. Dinsdag 2
september starten we met de Laddercompetitie
en op 9 september starten we met de
Roostercompetitie.
Er is
veel gebruik gemaakt van de Laddercompetitie.
Het aantal gespeelde partijen per spelers
verschillen nogal omdat deze competitie geen
verplicht karakter heeft. Daardoor wordt deze
competitie dan ook minder spannend. De
eindstand wordt bepaald door het percentage
van de behaalde resultaten. Wel bied deze
competitie een mooie gelegenheid om varianten
uit te proberen.
De
rapidcompetitie werd wat minder bezocht. Wel
werden er mooie en spannende partijen
gespeeld. De vorm van de dag is meestal
bepalend want bij Rapid kan eigenlijk iedereen
van iedereen winnen en dat heeft ook weer iets
bijzonders.
De
roostercompetitie is afgelopen. De winnaar is
Kees Nederkoorn 11½ uit 14, score van 82.1%,
tweede Vincent Rothuis met 11 uit 14, score
van 78.6%, derde Marino Küper 10½ uit 14,
score van 75%. Drie spelers delen de 4e plaats
Peter Roessel, Marius van Hal en Henk Hamer,
allen met 9½ uit 14, score van 67.9%. Met
name voor Henk Hamer is dit een geweldige
prestatie. Hij heeft zich als tweede
teamspeler mooi genesteld tussen de eerste
team spelers. Helaas voor Henk liet hij zich
20 mei verrassen door Benno Thomassen anders
had er een nog hogere eindklassering
ingezeten.
Bij dit drietal kan Sander van Vucht
zich eventueel aansluiten mits hij dan de
inhaalpartij van Henk Steinhauer weet te
winnen.