DE MATCH OM HET WERELDKAMPIOENSCHAP
door Kees Nederkoorn
 
Eind mei hebben Anand en Gelfand een match om het wereldkampioenschap schaken gespeeld.
Hebt u daar iets van meegekregen? Als u die match niet gevolgd hebt op internet waarschijnlijk niet, want de berichtgeving in de kranten was minimaal. Blijkbaar moet er meer aan de hand zijn dan een strijd tussen twee keurige heren, wil de pers zich ervoor interesseren.
Veertig jaar geleden was dat wel anders. In 1972 speelden de Amerikaan Fischer en de Rus Spasski hun match.
Dat was niet zomaar een strijd tussen twee schakers, maar ook tussen het westen en het oostblok, tussen een hyperindividualist en een collectief, en volgens sommigen zelfs tussen kapitalisme en communisme! Geen wonder dat het voorpaginanieuws was. Daar kwam nog Fischer's extravagante gedrag bij.
Fischer had zich op een wel heel duidelijke manier gekwalificeerd om de wereldkampioen te mogen uitdagen: Tegen Taimanov en Larsen had hij beide keren met 6-0 gewonnen. Ongelofelijk. En daarna werd oud-wereldkamioen Petrosian met 6˝-2˝ ingemaakt. Geen wonder dat de Russen ongerust waren.
De match zou op 2 juli in Reijkjavik op IJsland beginnen. Maar bij de opening was iedereen aanwezig, de president van IJsland, ambassadeurs, Spasski, Euwe als voorzitter van de wereldschaakbond, maar geen Fischer! Hij maakte allerlei bezwaren. Pas toen een miljonair het prijzengeld verdubbeld had en geschreven had: “Play, chicken!” kwam hij opdagen.
Maar nog kon er niet begonnen worden: de stoel was niet goed, het licht deugde niet, de camera's maakten teveel lawaai. Aan alle eisen werd tegemoet gekomen, terwijl Spasski, toch de wereldkampioen, lijdzaam moest afwachten of er wel gespeeld ging worden.
Volgens Kasparov gaf dit Fischer een grote psychologische voorsprong. En Larsen schreef: “Mensen vinden Fischer wel een groot kind, maar net als veel kinderen is hij heel slim in staat om zijn zin door te drijven. Je moet hem beslist geen concessies doen, en dat is juist wat hier gebeurt”
Eindelijk begon de match. En Fischer verloor de eerste partij. En wel op een onbegrijpelijke manier:
in een potremisestand deed hij een zet waarvan elke patser weet dat die verliest.
De tweede partij kwam hij niet opdagen! Weer onderhandelen over allerlei eisen en wensen van Fischer. Daarna ging het verder, met een 2-0 voorsprong voor Spasski. Maar de rest van de match speelde Fischer fantastisch, en Spasski was geen schim van de grote speler die hij altijd was geweest. Na 10 partijen was de stand 6˝-3˝ voor Fischer! En de eindstand was 12˝-8˝, Fischer wereldkampioen. De match was al die tijd voorpaginanieuws geweest.
Nee, dat hebben Anand en Gelfand niet bereikt. Een Indiër tegen een Israëlier, zoals gezegd, twee keurige heren die elkaar goed liggen. Geen wereldnieuws. Vooraf zeiden ze dat controle op vals spel niet nodig was, omdat ze elkaar vertrouwden. Zo hoort het natuurlijk ook, maar je haalt er de krantenkoppen niet mee! Oh ja, Anand heeft gewonnen.
 
Mocht u zin hebben om zelf te schaken, deze zomer kunt u terecht in Doetinchem in het Brewinc, bij het Senioren Ontmoetingspunt.
Wie op dinsdagavond om 20.00 uur aanwezig is kan spelen, leden en niet-leden, gevorderden en minder gevorderden, senioren en jongeren!