(65) door Niels van der Mark


Ter Leering ende Vermaeck Tata volgens Max, Fleur en Niels

 

Dinsdag 23 januari jl. liet Marino ons een fragment zien in de groepsapp, waarin Max Warmerdam op een afschuwelijke wijze zijn partij in ronde 9 van het Tatasteel Chess Tournament verloor.

Max heeft hier zwart tegen Parham Moghsoodloo, een sterke, opkomende schaker uit Iran. Max staat gewonnen, zijn pion op a2 staat immers op het punt van promoveren. Nu kan dat nog niet, want op 51a1D, volgt natuurlijk 52.Ta8+ en gaat de Dame weer verloren. Aan de andere kant heeft de witspeler een pion op e6, die ook levensgevaarlijk kan worden. Kijk en huiver hoe de partij in een paar zetten kantelt. Zwart speelde 52Ta3, wat promotie mogelijk maakt. Niet goed, zegt de kille engine, de zwarte Loper had hierheen gemoeten, waarom? Er volgt 52.Txc5 (weg Loper) 52a1D 53.e7 (de Loper die de pion kon stoppen is weg) 53Dh8, alles lijkt goed te gaan 54.Tc8!

De Toren kan niet genomen worden vanwege 54Dxc8 55.Pb6+ Max sloeg de Toren echter niet, maar speelde 54Dh7 55.f5 Tg3 56.e8D en gaf 2 zetten later op. De hele partij goed staan, vanaf zet 38 zelfs gewonnen en dan zo verliezen, dat moet zeer hebben gedaan.


Ik weet niet of het door deze partij kwam, maar vanaf dat moment is Max niet meer lekker in het toernooi gekomen. Partij na partij kwam hij goed, of zelfs gewonnen te staan, maar iedere keer ging het op het laatst fout. In zijn partij tegen wereldkampioen Ding Liren kwam hij verloren te staan, maar in een toreneindspel leek vrouwe fortuna hem ineens toe te lachen.

Max heeft hier wit, en het ziet er niet goed uit voor hem. Zwart speelde echter 49.Txh2 en ineens ontstaat er een remisestelling na 53.Ta5+ Ke6 54.Txe5! en de Toren mag niet genomen worden, vanwege pat. Ding Liren zat hoofdschuddend achter het bord, toen hij zag wat hij aangericht had. Ze speelde nog enige zetten door, tot op de 61e zet de volgende stelling bereikt werd:

Zwart heeft zojuist zijn Toren van h3 naar a3 gespeeld en al is het remise, het is echt nog lastig voor wit. Hij moet ervoor zorgen dat zwart niet verder komt. De pion slaan op g2 is bijvoorbeeld fout. Zwart geeft dan schaak op a2, ruilt vervolgens de Torens en wit kan promotie van de e-pion niet meer voorkomen. Wat moet wit dan wel doen? Goed geweest was 62.Kf2 e3+ 63.Kxg2 en na zowel 63..e2 als 63Kd4 64.Kf3 gaat wit zijn Toren erbij halen en de pion veroveren. In bovenstaande stelling speelde Warmerdam echter zijn Toren gelijk naar d7, 62.Td7+ en staat ineens verloren, kijk maar: 62.Td7+ Ke5 63.Tg7 Kf4 64.Kf2 g1D!

Op 65.Kxg1 volgt 65Tg3 en na het verplichte ruilen van de Torens promoveert de e-pion. Op 65.Txg1 volgt 65Ta2+ 66.Ke1 Ta1+ 67.Kf2 en ook nu promoveert de e-pion na het ruilen van de Torens. Hier gaf wit dus maar op.

De lezer begrijpt dat ik tijdens het analyseren en bespreken van bovenstaande stellingen met een schuin oog naar de engine kijk, zoveel verstand heb ik nou ook weer niet van toreneindspelen, al heb ik er vaak naar gekeken.


In de Tien-kampen speelde Fleur mee in groep 4D, tussen allemaal 1800-tuig en ze deed het geweldig, door de groep te winnen met 6,5 uit 9. Vier winstpartijen, vijf remises en geen enkele verliespartij. In een partij die ze met me deelde, kwam ook een lastig toreneindspel voor, maar voor we daar naar kijken eerst het spectaculaire middenspel.

Fleur heeft wit en staat al erg goed. Haar tegenstander heeft zojuist 15h6 gespeeld en de vraag is waar nu heen met dat Paard? Fleur ziet goed dat er op de koningsvleugel wat te halen is. Twee paarden die pion e6 bestrijken, een Loper op d3. Ze kiest misschien niet de sterkste voortzetting, maar de zet die ze speelt kenmerkt haar aanvallende stijl en haar lef. 16.Pxf7?! Beter was 16.Lxg6 fxg6 17.Pgxe6, maar ook dit is kansrijk. Er volgde 16Kxf7 17.Dh5 Pce7 18.Lxg6+? Dit is teveel. Nu komt zwart veel beter te staan, wit is immers twee aanvalstukken kwijt geraakt. Maar zwart moet blijven opletten en nauwkeurig spelen.


Hoe komt wit nu verder? 19.f4! juist. Er dreigt 20.f5 en de Torens gaan zich er ook mee bemoeien over de f-lijn. 19Le8 20.Pxe6 Kxe6 21.f5+ Kf7?


De laatste zet van zwart was minder goed. De Koning had niet terug gemoeten naar de f-lijn, maar naar bijvoorbeeld d7 moeten gaan. 22.fxg6+ Kg8 23.Txf8+ Kxf8 24.Df5+ Kg8 25.De6+ Kh8 26.Tf1

Zwart staat nog steeds een stuk voor, maar wit heeft een gevaarlijke vrijpion op e5 gecreerd. Hier speelt zwart het slechte 26Lc6. Natuurlijk, hij wil de Loper van de onderste rij afhalen, zodat de dame en de Toren kunnen gaan meedoen, maar op deze plek degradeert de Loper tot een pion. Er volgde 27.Df7! Dg8? 28.e6 en ineens staat zwart heel slecht/verloren.

Zwart speelde 28Le8 29.e7 (goed gezien) Lxf7 30.gxf7 Dxf7 31.Txf7 Kg8 32.Tf5 Te8 33.Txd5 Txe7

Tsja en we zijn aanbeland in een toreneindspel, waarbij wit een vrijpion voorstaat. Gewonnen, roept de engine. Hoe dan? roepen wij. Ik heb het eindspel een paar keer nagespeeld, Fleur waarschijnlijk ook. Ik hoop dat ze er samen met haar trainer ook naar heeft gekeken, voor mij te lastig. Ja, het gaat waarschijnlijk over de Toren zo actief mogelijk opstellen, de andere Koning afsnijden, maar ondertussen moet je ook nog je eigen pionnen enigszins beschermen.

Na 58 zetten zijn ze in bovenstaande stelling terecht gekomen. Het ziet er nog steeds heel goed uit voor wit, zwart heeft wel zojuist een pion op h3 geslagen. Met 59.h5 had wit haar tegenstander bijna op de knien, maar ze speelde 59.Kc6. Er dreigt mat in 1 maar na 59Txh4 natuurlijk niet meer. Ineens is het, net als in de partij Warmerdam-Liren, remise. Tof dat Fleur juist deze partij met me wilde delen, want ik kan me voorstellen dat de teleurstelling er ook geweest is naderhand.


Laat ik dan afsluiten met mijn eigen ervaring van opwinding en teleurstelling. Achter het schaakbord dan wel te verstaan. Mijn laatste ronde partij op Tata, tegen een oude bekende uit Hoorn. De opening verliep redelijk, maar er ging iets fout en ik kwam onder druk. Dacht ik dus, ik blijk prima te staan in onderstaande stelling.

Zwart (mijn tegenstander Aad Laan uit Hoorn) heeft zojuist zijn pion naar c5 gespeeld. Ik meende hier een pion te kunnen winnen, maar verlies een kwaliteit. 26.Pxd5? Lxd5 27.Txd5 Txd5? (27Pxa3 was beter) 28.Dxc4 Tg-d8

Tot mijn schrik zag ik dat ik geen pion gewonnen had, maar een kwaliteit was verloren. Balen natuurlijk, tot ik ineens een eeuwig schaak zag, wat een opluchting. 29.Db5+ Kc8 30.Da6+ en remise overeengekomen.

Wat een sukkel, eeuwig schaak???? Ik had hier de winst in handen. In plaats van 30.Da6+ had ik de Dame naar c6 moeten spelen en ineens is het over!

De zwarte Koning moet terug naar b8 en vervolgens speelt wit zijn Toren naar e3. Er kan nog volgen 31.Te3 c4 32.Dxc4 T5-d6 33.Db4+ Kc8 34.Tb3 Td1+ (wat anders?) 35.Ka2 Dxb4 36.e7+! Kb7 37.Txb4+ en wit komt een stuk en een pion voor. Het moge duidelijk zijn, dat toen ik een dag later ook onnodig verloor tegen ASV, onze grote grijze teamleider me voorstelde dat ik de volgende Bondswedstrijd maar beter niet kon meespelen. Ik schenk wel koffie in ofzo.

In deze terugblik kwam de Grootmeester, het talent en de schlemiel langs. Aan de lezer om te bedenken welke titel het beste bij wie past.

Niels van der Mark

Klik hier voor meer   

 


-->